OpenAI’nin yeni ürünü ChatGPT Health, bir doktorun yerini almak için değil; sağlıkla ilgili sorularda ek bir destek sağlamak için konumlanıyor. Ancak bu lansman, kritik bir soruyu yeniden gündeme taşıdı: İnsanlar sağlık bilgisini artık Google yerine yapay zekâdan alıyorsa, bu daha güvenli bir seçenek mi?
“Dr. Google” dönemi kapanıyor mu?
Son 20 yılda yeni bir belirti yaşayan birçok kişi için ilk refleks netti: internete yazmak. Bu alışkanlık o kadar yaygınlaştı ki “Dr. Google” ifadesi ortaya çıktı. Bugünse sağlık bilgisi arayanların önemli bir kısmı LLM’lere (büyük dil modellerine) yöneliyor. OpenAI’nin paylaştığı verilere göre, ChatGPT’ye her hafta 230 milyon sağlık sorusu geliyor.
ChatGPT Health tam olarak ne?
ChatGPT Health, ChatGPT içinde ayrı bir sekme gibi çalışsa da yeni bir model değil. Daha çok:
- Mevcut modelin sağlık sorularına yaklaşımını yöneten bir katman
- Kullanıcı izin verirse tıbbi kayıtlar ve fitness uygulaması verilerine erişebilen bir yapı
OpenAI, bu ürünün “doktorun alternatifi” değil, tamamlayıcı bir destek olduğunu özellikle vurguluyor.
Neden tartışma yarattı?
Ürün, tartışmalı bir zamanlamada duyuruldu. Yakın tarihte, bir gencin farklı maddeleri nasıl birleştireceğine dair ChatGPT ile yaptığı uzun görüşmelerin ardından aşırı doz nedeniyle hayatını kaybettiği haberi gündeme geldi. Bu durum, “tıbbi tavsiye için böyle bir araca ne kadar güvenilebilir?” sorusunu büyüttü.
Olası fayda: Bilgi kirliliğini filtrelemek
Bazı doktorlar, LLM’lerin tıbbi okuryazarlığı artırabileceğini düşünüyor. İnternetteki sağlık içeriği çok geniş ve her kaynak güvenilir değil. Teorik olarak LLM’ler:
- Daha düzenli bilgi sunabilir
- Kaynak kalitesini ayıklayabilir
- Hastaların daha doğru sorularla gelmesini sağlayabilir
Temel risk: Uydurma bilgi ve “fazla uyum”
LLM’lerin iki bilinen zayıflığı var:
- Kullanıcıyı memnun etmeye çalışıp hatalı şeyi “onaylayabilmesi”
- Bilmediği noktada “bilmiyorum” demek yerine uydurabilmesi
Bu riskler, özellikle karmaşık vakalarda ve uzun sohbetlerde büyüyebilir.
Peki daha iyi mi?
Bazı çalışmalar, gerçekçi kullanıcı sorularında doğruluk oranının yaklaşık %85 olabildiğini gösteriyor. Diğer yandan insan doktorlarda yanlış teşhis oranının da %10–15 seviyelerinde olabildiği belirtiliyor. Bu yüzden tartışma “hatasız mı?” değil, daha çok şu soruya dönüyor: Mevcut alternatiflerden daha az mı zarar veriyor?
Sonuç
ChatGPT Health, doğru kullanıldığında bilgi kirliliğini azaltan ve kişiye daha fazla bağlamla yanıt verebilen bir destek olabilir. Ancak hâlâ kritik bir sınır var: İnsanlar doktora başvurmak yerine internete aşırı güvenmeye başlarsa, toplam sağlık çıktısı olumsuz etkilenebilir.
Özetle: ChatGPT Health faydalı bir yardımcı olabilir, ama doktor değildir.
Kaynak: MIT Tech - Çeviren Deren Tüzün